ZGROMADZENIE  SIÓSTR  SZKOLNYCH  DE  NOTRE  DAME  PROWINCJA POLSKA

Zgromadzenie Ubogich Sióstr Szkolnych de Notre Dame, założone przez bł. Matkę Teresę od Jezusa (Karolinę Gerhardinger), istniało dokładnie 100 lat, gdy do życia została powołana Polska Prowincja Zgromadzenia.


Od 1904 r.
Siostry Szkolne de Notre Dame prowadziły działalność nauczycielsko-wychowawczą we Lwowie, dokąd z Wrocławia,
prowincji śląskiej Zgromadzenia,zaprosił je ówczesny Arcybiskup lwowski, Józef Bilczewski
(kanonizowany przez Ojca św. Benedykta XVI w 2005 r.).

 


Zgodnie z prośbą Księdza Arcybiskupa Siostry prowadziły we Lwowie
 dwujęzyczną wyższą szkołę dla dziewcząt (9-klasowa), ta – już od   roku 1919 szkoła polska - została w 1924 r. przekształcona na szkołę powszechną i gimnazjum, do którego w 30-tych latach dołączono klasy liceum. Ponadto Siostry prowadziły przedszkole i internat dla uczennic.

Po śmierci Abpa Bilczewskiego,

także jego następca, Abp Bolesław Twardowski wspierał Siostry z wielką życzliwością.

Zmiany polityczne i powstanie niepodległego Państwa Polskiego w 1918 r. (po zakończeniu I wojny światowej) oraz wzrastająca liczba dziewcząt pragnących wstąpić w szeregi Sióstr Szkolnych de Notre Dame we Lwowie zadecydowały o powstaniu Wikariatu. Na mocy praw przysługujących przełożonej generalnej według Reguły i Konstytucji, Matka Maria Bruno Thoma utworzyła dnia 7 kwietnia 1924 r. Wikariat Polski i zamianowała jego przełożoną - S. M. Jarosławę Bonczek. Matka Jarosława z całą ufnością oddała w opiekę św. Józefowi i Maryi powierzoną jej rodzinę zakonną i wszystkie potrzeby kiełkującej prowincji polskiej. Matka generalna zwróciła się o zatwierdzenie Wikariatu Polskiego przez Stolicę Świętą, a Święta Kongregacja dla Spraw Zakonnych zezwoliła na utworzenie Wikariatu Polskiego i założenie nowicjatu we Lwowie pismem z dnia 10.02.1926 r.

Wikariat rozwijał się prężnie – stąd w 1934 r. podjęto decyzję o ustanowieniu polskiej prowincji. Stale wzrastała liczba kandydatek. Stolica Święta, działając zgodnie z decyzją 9. Kapituły Generalnej z 1934 r. i na prośbę przełożonej generalnej Matki Almedy Schricker, postanowieniem z dnia 27.07.1934 r. zamieniła Wikariat Polski na samodzielną prowincję Zgromadzenia z siedzibą we Lwowie. Do prowincji polskiej należały więc domy na Kresach Wschodnich, domy prowincji śląskiej znajdujące się w granicach Państwa Polskiego, a od 1938 r. także domy Zaolzia, po wcieleniu tych terenów do terytorium Państwa Polskiego.


CHRONOLOGICZNY SPIS DOMÓW I PLACÓWEK

POLSKIEJ PROWINCJI ZGROMADZENIA
SIÓSTR SZKOLNYCH DE NOTRE DAME

W LATACH 1904-1939

 

Miejscowość

Patron domu -placówki

 

 

Rok założenia lub wcielenia do Wikariatu -Prowincji Polskiej

Rodzaj domu-placówki

Właściciel

Uwagi

Lwów

ul.Jagiellońska

3

Najświętsza Maryja Panna Niepokalanie Poczęta

założony  1904 r.

Wyższa Prywatna Szkoła Żeńska

/4 klasy niższe/

Pomieszczenia wynajęte przez Zgromadzenie
w Banku Wiedeńskim

przeniesiony

15. VII. 1905 r. na

ul. Ochronek 8

Lwów

ul. Ochronek 8

Najświętsza Maryja Panna Niepokalanie Poczęta

założony 1905 r.

różne typy szkół, przedszkole, internat

Zgromadzenie

 

Lwów

ul. Kadecka 2

"Stella Maris"

założony 1917 r.

osiedle dla uczennic i sióstr

Zgromadzenie

 

Bielsko I

św. Józef

wcielony 1924 r.

szkoły różnego typu, przedszkole, internat

Zgromadzenie

założony w 1859 r. przeniesiony z Prowincji Śląskiej

Bielsko II

św. Rodzina

wcielony 1924 r.

sierociniec

Katolickie Stowarzyszenie Kobiet

założony w 1898 r. przeniesiony z Prowincji Śląskiej

Strumień

św. Rodzina

wcielony 1924 r.

szkoły różnego typu, przedszkole, internat

Zgromadzenie

założony w 1876 r. przeniesiony z Prowincji Śląskiej

Lipnik

Najświętsza Maryja Panna Niepokalanie Poczęta

wcielony 1924 r.

dom wypoczynkowy dla sióstr

i uczennic

Zgromadzenie

założony w 1912 r. przeniesiony z Prowincji Śląskiej

Tłumacz

św. Józef

 

założony 1925 r.

internat, szkoła powszechna,

nauczanie

w seminarium nauczycielskim

Ks. proboszcz Edward Tabaczkowski

 

Cieszanów

Najświętszego Serca Pana Jezusa

założony 1929 r.

internat do 1932

- przedszkole od 1932 r.

Urząd Parafialny

 

Biała Krakowska

Najświętszego Serca Pana Jezusa

założony 1931 r.

sierociniec

Katolickie Stowarzyszenie Kobiet

 

Morszyn

Matka Boża Częstochowska

założony 1934 r.

dom wypoczynkowy

Zgromadzenie

 

Narol

Najświętszego Serca Pana Jezusa

założony 1935 r.

przedszkole, kursy gospodarcze

Hrabina Jadwiga Korytowska

 

Mikuliczyn

Matka Boża Ostrobramska

założony 1936 r.

osiedle dla uczennic

Zgromadzenie

 

Karwina I

Dziecię Jezus

wcielony 1938 r.

szkoła powszechna, przedszkole

Hrabia Henryk

Larisch-Mönnich

założony w 1894 r. przeniesiony z Prowincji Czeskiej

Karwina II

św. Wincenty

a Paulo

wcielony 1938 r.

przedszkole

Hrabia Henryk

Larisch-Mönnich

założony w 1915 r. przeniesiony z Prowincji Czeskiej

Nowy Bogumin

św. Józef

wcielony 1938 r.

szkoła powszechna, przedszkole

Zgromadzenie

założony w 1900 r. przeniesiony z Prowincji Czeskiej

W 1939 r. Lwów został zajęty najpierw przez wojska sowieckie, w roku 1941 – przez wojska hitlerowskie. Od pierwszego dnia wojny Siostry przeżywały w naszych domach bom-bardowania, ich budynki zajmowano i przeznaczano na akcje poborowe dla wojska, na domy dla uchodźców, szpitale wojskowe, na szkoły lub instytucje władz okupacyjnych zarówno ze Wschodu jak i z Zachodu.
Matka Jarosława, zmuszona zaistniałą sytuacją, odesłała kandydatki do domów rodzinnych, rozwiązała nowicjat. O siostry pozostałe na Wschodzie troszczyła się z wielką miłością zarówno przełożona generalna Matka Almeda Schricker jak i przełożona prowincjalna prowincji śląskiej - Matka Judyta Neumann, która mimo braku kontaktów z siostrami ze Lwowa nie zaniechała wysiłków, by przyjść z pomocą siostrom tam pozostającym.

Ważną kartę w historii czasów wojennych zapisała w naszym Zgromadzeniu przełożona wspólnoty sióstr w Mikuliczynie - siostra Antonina Kratochwil, która wraz ze wspólnotą została uwięziona najpierw w Mikuliczynie, a następnie w więzieniu wojewódzkim w Stanisławowie. Siostry doznawały tam nie tylko zimna, głodu, ciasnoty, braku wody, ale i upokarzającego traktowania, szyderstwa, bicia, itp. Dobroć Siostry Antoniny była podnoszącą siłą dla około 30 współwięźniarek w ciasnej celi więziennej (Siostra M. Antonina beatyfikowana przez Jana Pawła II – 13.06.1999 r.)

W 1945 r. nastąpiła przymusowa ewakuacja sióstr z ziem polskich na Wschodzie, która przerzuciła tym samym prowincję polską Zgromadzenia na daleki Zachód. Siostry wyjechały ze Lwowa czterema transportami. Matka Jarosława podjęła trud organizowania prowincji w nowej sytuacji. Bardzo ważną sprawą było uzyskanie zgody władz kościelnych na przeniesienie siedziby prowincji polskiej ze Lwowa do Bielska. Prymas August Hlond, na mocy nadzwyczajnych uprawnień nadanych mu przez Stolicę Apostolską dnia 8.07.1945 r., udzielił tego pozwolenia (reskrypt wydany 26.11.1945 r.).

W maju 1946 r. matka Sigrid – kolejna przełożona prowincjalna prowincji śląskiej przekazała Matce Jarosławie domy Zgromadzenia na Dolnym Śląsku. Matka Jarosława przejęła pełną odpowiedzialność za 339 sióstr i 4 nowicjuszki znajdujące się w granicach PRL-u. Wśród sióstr było 137 z prowincji we Lwowie i 202 z prowincji śląskiej i czechosłowackiej. Pod jurysdykcją nowej przełożonej prowincjalnej *nowej* prowincji polskiej było 28 domów. Wobec trudności ze strony władz miejskich Bielska z uznaniem własności budynków, Matka Jarosława zaczęła starania o przeniesienie domu prowincjalnego z Bielska do Opola. Zgodę na dokonanie przeniesienia uzyskała od metropolity krakowskiego, Kard. A. Sapiehy (pismo z dnia 23.10.1946 r.).
W Opolu Zgromadzenie doznało wiele życzliwości ze strony ks. Bolesława Kominka (administratora) oraz ks. Pawła Latuska (kanclerza Kurii). Wspierali oni siostry pomocą materialną i duchową podczas prac odgruzowania i wznoszenia budynków klasztornych.

(cofnij)(góra)(Strona główna)

GALERIA ZDJĘĆ Z  UROCZYSTOŚCI